Văn miếu Diên Khánh ở Nha Trang

Văn miếu Diên Khánh ở Nha Trang

Đến du lịch Nha Trang, ngoài những buổi chơi đùa với biển đầy thích thú hay những bữa hải sản tươi ngon hấp dẫn, thì những công trình kiến trúc mang màu sắc có phần hơi khô khan như văn miếu Diên Khánh lại có vẻ ít được quan tâm vì tâm lý sẽ “không tham quan được gì nhiều” của du khách. Nhưng sự thật thì có phải là như vậy? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu ngay nhé.

van-mieu-dien-khanh-o-nha-trang

Giới Thiệu Văn Miếu Diên Khánh :

Văn miếu Diên Khánh được lập từ năm 1853, tọa lạc ở khóm Phú Lộc Tây thuộc thị trấn Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa. Nơi đây cũng chính là văn miếu cấp tỉnh có tiền thân là văn miếu trấn Bình Hòa xưa. Bạn biết không, không nhiều các văn miếu cấp tỉnh còn tồn tại ở khu vực miền Trung và văn miếu Diên Khánh nằm trong số ít này. Văn miếu Diên Khánh đã được Bộ Văn hóa - Thông tin xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia vào năm 1998. Chính vì đã được lập từ rất lâu đời, cũng như trải qua nhiều cuộc chiến tranh lịch sử, nên văn miếu Diên Khánh được trung tu lại nhiều lần để giữ được vẻ đẹp cổ kính mà vẫn có giá trị sử dụng.

Lịch Sử Văn Miếu Diên Khánh :

- Năm 1803 : Vua Gia Long cho ra chỉ dụ lập Văn Miếu tại xã Phú Lộc, huyện Hoà Châu - thị trấn Bình Hoà, nay thuộc khóm Phú Lộc Tây - thị trấn Diên Khánh - tỉnh Khánh Hoà. Tuy nhiên do những năm mưa lũ chiền miên nên đã được dời nơi khác.
- Năm 1853 : Văn Miếu chính thức được xây dựng lại với quy mô lớn và hoàn thành trong năm, Văn Miếu có nhà bi đình, chính giữa có tòa tiền đường và chánh đường cao rộng, làm bằng gỗ xây tường gạch bao, các cột kèo được chạm trổ sơn son thếp vàng đẹp đẽ, uy nghiêm.
- Năm 1982 : Trải qua nhiều thời gian Văn Miếu xuống cấp và đã được tu bổ chỉnh sửa một vài hạng mục.
- Năm 1904 : Văn Miếu được tu sửa lần 2.
- Năm 1941 : Một vài hạng mục xuống cấp nên đã được tu sửa lại.
- Năm 1948 : Văn Miếu bị đốt trụi trong chiến dịch "Tiêu thổ Kháng chiến" của Việt Minh.
- Năm 1959 : Văn Miếu được phục dựng lại tại vị trí mới và văn miếu này tồn tại đến bây giờ vẫn chưa qua tu sửa.

Hiện nay Văn Miếu Diên Khánh :

Đã chảy qua rất nhiều lần tu sửa và xây mới bởi môi trường và chiến tranh cho nên hiện nay Văn Miến chỉ còn giữ được 2 tấm bia đá thời Tự Đức 11 (1858) giúp ta hiểu biết hơn về lịch sử, văn hoá, sinh hoạt của nhân dân Khánh Hoà và quá trình hoàn thiện khu Văn Miếu năm 1854. Ngoài ra còn có một Bài minh ở Bái Đường nói rõ hơn về sự đỗ đạt của các vị văn võ, khoa bảng, hào mục, chức sắc và các học sinh địa phương từ đầu triều Nguyễn đến thời Tự Đức.

Miêu tả Văn Miếu :

Văn miếu nói chung sẽ thờ đạo Khổng – Nho giáo, thờ Đức Khổng Tử - người sáng lập ra Nho giáo và thờ những bậc hiền triết từng là học trò của Ngài. Với giới nho sĩ, khoa mục ở địa phương, văn miếu là nơi quen thuộc với họ vì đây là không gian sinh hoạt văn hóa chính. Đồng thời văn miếu cũng là nơi tôn vinh những người đỗ đạt, có chức tước cao hay đã cống hiến cho dân tộc.

Từ thời phong kiến, đạo Nho được coi là quốc giáo và chữ Hán được dùng trong việc thi cử để giúp chọn ra những nhân tài phụng sự cho nước nhà. Ở thời nhà Nguyễn, hệ thống trường học được xây dựng ở khắp các địa phương để phục vụ giảng dạy đạo Nho cho người theo Nho học. Và chắc chắn trong môi trường Nho học thì không thể thiếu Khổng Miếu – nơi để thể hiện sự biết ơn đối với đấng sáng sinh ra đạo Nho. Khi đó, ở cấp tỉnh sẽ có Văn Miếu (còn gọi là Văn Thánh), và cấp phủ, huyện sẽ có Văn Chỉ. Văn miếu Diên Khánh chính là một đại diện cho một thời mà Nho học còn là đạo giáo chính ở Việt Nam và được hình thành theo thể chế Văn miếu thời xưa. 

Văn miếu được xây dựng trong khuôn viên không quá rộng, phía trước là nhà bi đình, chính giữa có tòa tiền đường và chánh đường làm bằng gỗ có tường gạch bao quanh. Cột kèo được chạm trổ cũng như sơn son, thếp vàng uy nghiêm. Ngăn cách giữa bi đình và tòa chánh đường là một sân gạch khá rộng, hai bên có hai dãy nhà tả vu và hữu vu. Bên dãy tả vu còn có nhà quan cư được bày trí đẹp, thường dùng làm chỗ tạm trú cho quan khách sử dụng trong những dịp tế lễ. Phía tây văn miếu Diên Khánh được xây một ngôi miếu nhỏ gọi là Khải Miếu thờ Khải Thánh Công Lương Ngột và bà Nhan Thị Trưng.Họ chính là đức thân phụ và thân mẫu của đức Khổng Tử. Thường khi vào cuộc tế lễ, người ta thường tế đầu tiên ở ngôi Khải Miếu để tôn vinh người đã sinh ra Đức Ngài Khổng Tử.

Lệ cúng hàng năm của văn miếu được tổ chức vào ngày sinh và ngày mất của Khổng Tử do Nhà nước Việt Nam đứng ra tổ chức. Đây là buổi tế quan trọng và cũng được làm trang trọng theo những lễ nghi được thực hiện và có thay đổi để phù hợp với thời điểm hiện tại.

Ngay sau khi nhân dân tỉnh nhà giành được chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám 1945, Văn Miếu Diên Khánh là nơi luyện tập quân sự của thanh niên trong thôn và là địa điểm tập kết lương thực, thực phẩm để cung cấp cho chiến sĩ ta chiến đấu ở mặt trận Nha Trang. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, đây cũng là địa điểm liên lạc, nơi dừng chân của các chiến sĩ cách mạng trong những lần xuống đồng bằng đưa tin hay du kích.

Nho giáo không còn là đạo giáo của người Việt hiện đại nữa, chính vì thế, đến tham quan văn miếu Diên Khánh khi có dịp đến Nha Trang cũng là cách để bạn tưởng nhớ về một thời kì đạo Nho còn huy hoàng cũng như bổ sung kiến thức về các vị sĩ tử, anh hùng có công với dân tộc.

Địa chỉ :  khóm Phú Lộc Tây, thị trấn Diên Khánh, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa